Het versterken van burgerschapsonderwijs, mbo-docenten
Voor democratische toekomst in polariserende tijden
De opgave
In zowel Roemenië en Nederland zien we vergelijkbare uitdagingen in het mbo onderwijs:
Studenten voelen zich minder betrokken bij democratische processen.
Burgerschap in onderwijs blijft vaak abstract; instellingen zoeken naar manieren om de kwaliteit meetbaar te maken.
Het probleem zit niet op één plek. Het zit in de combinatie van didactiek, houding, context en systeem.
Wat we doen
Dit Erasmus+ project (2026–2027) richt zich op docenten als sleutelspelers. We werken aan twee samenhangende onderdelen:
1. Train-the-trainer programma
Een praktijkgericht programma voor docenten in het beroepsonderwijs.
De vraag
Waar is het programma op gericht?
Dit programma brengt mbo-, hbo- en wo-studenten samen om over de grenzen van hun eigen opleidingen heen te kijken. In plaats van de technische mogelijkheden, onderzoeken zij samen de ethische en maatschappelijke impact van technologie. Door middel van kunst en dialoog leren ze kritisch denken, samenwerken en reflecteren op hun eigen morele kompas.
De oplossing
Grip op diversiteit en spanning in de klas
Het ontwikkelen binnen kritisch denken bij studenten, vertalen van maatschappelijke thema’s naar lespraktijk. Docenten leren niet alleen zelf, maar trainen ook collega’s, wat weer een multiplier-effect heeft.
2. Impact- en kwaliteitsinstrument
Een praktisch instrument dat helpt om:
- burgerschapscompetenties zichtbaar te maken
- onderwijspraktijken te evalueren
- kwaliteit van burgerschapsonderwijs op het mbo structureel te verbeteren
Geen abstract model, maar iets dat werkt in de dagelijkse praktijk van docenten.
Hoe we werken
Het project is gebaseerd op co-creatie en praktijk:
- ontwikkeling samen met docenten
- testen in echte klassen
- doorlopend aanpassen op basis van feedback
- koppeling met bestaande onderwijsstructuren en daarin blijvend integreren
Geen losse interventie, maar iets dat blijft.
Bildung en dit project
Voor De Bildung Academie gaat onderwijs niet alleen over wat iemand leert, maar over vormingsvorming wie iemand wordt en hoe iemand zich verhoudt tot de wereld om zich heen.
In het beroepsonderwijs wordt burgerschap vaak benaderd als iets wat je kunt overdragen: kennis over democratie, regels en systemen. In de praktijk blijkt dat zelden voldoende. De vragen waar studenten en docenten tegenaan lopen, gaan vaker over hoe je omgaat met verschil, met spanning in de klas, met uitgesproken meningen of juist met stiltes. Wanneer spreek je je uit, en wanneer niet? Hoe blijf je in gesprek als het schuurt?
Binnen dit project gebruiken we Bildung daarom als uitgangspunt. We ondersteunen docenten niet alleen in het ontwikkelen van werkvormen of kennis, maar ook in hoe zij zelf aanwezig zijn in de klas en omgaan met de dynamiek die daar ontstaat. Juist in een tijd waarin thema’s kunnen polariseren, vraagt dat om docenten die ruimte kunnen houden voor verschil, zonder die te versimpelen of te vermijden.
Zo verschuift burgerschap van iets wat je overdraagt naar iets wat je samen oefent: in het klaslokaal, in interactie, en in de dagelijkse praktijk van onderwijs.
Onze rol
De Bildung Academie is initiatiefnemer en coördinator.
We:
- ontwikkelen en begeleiden het programma
- verbinden partners en kennis
- zorgen dat resultaten toepasbaar blijven
Altijd met de vraag: hoe wordt dit onderdeel van het systeem?
Werk jij aan vergelijkbare vraagstukken?
Misschien herken je dit: Je werkt aan burgerschap, maar zoekt concrete vormen Je merkt dat discussies in de klas ingewikkelder worden Je wilt docenten beter ondersteunen Je zoekt samenwerking of verdieping Dan komen we graag met je in contact.
Dit project richt zich op blijvende verandering.
Persoonlijk en vrijblijvend
Werk jij aan vergelijkbare vraagstukken?
Misschien herken je dit:je ziet dat overgangen (tussen onderwijsniveaus) problematisch zijn. Je wilt samenwerken, maar mist een netwerk of ingang. Je ontwikkelt initiatieven, maar zoekt verdieping of opschaling. Dan komen wij graag met je in contact.
Bridging Pathways is een samenwerking tussen onderwijs- en praktijkpartners in Nederland en Polen, (waaronder onze organisatie) De Bildung Academie (lead partner), L'Oiseau Bleu, Mytylschool De Brug, Medyck Otwock en de Zamenhof Foundation. Het project is Co-Funded by the European Union.
